ทบทวนจิตใจ ให้โลกยั่งยืน
Writer by admin , 04 Jan 2020

หากรู้สึกว่าโลกใบนี้ย่ำแย่ จงสร้างโลกใบใหม่ที่คุณอยากเห็น

ประมาณ ..2544 (2001) ก่อนที่สังคมจะหันมาใส่ใจสิ่งแวดล้อมแบบในปัจจุบัน Gerald G. Marten นักนิเวศวิทยาชาวอังกฤษตีพิมพ์หนังสือชื่อ Human Ecology : Basic Concepts for Sustainable Development เนื้อหาในหนังสืออธิบายแนวคิดระหว่าง Social System และ Ecosystem อีกทั้งอธิบายให้เห็นความเชื่อมโยงและปฏิสัมพันธ์ระหว่าง 2 ระบบที่ทับซ้อน โดยเฉพาะมนุษย์ซึ่งมีสถานภาพเป็นทั้งส่วนหนึ่งของ Social System และ Ecosystem ไปพร้อมกัน หลายตัวอย่างจากในหนังสือเขียนจากประสบการณ์ของนักนิเวศวิทยาที่อ่านแล้วเข้าใจง่าย อาทิ การประมงที่ส่งผลต่อแมวน้ำหรือปลาโลมาในมหาสมุทร แม้เปลี่ยนรูปแบบการทำประมง แต่วิธีใหม่ก็ยังไปกระทบสิ่งมีชีวิตอื่น สะท้อนพฤติกรรมการนำทรัพยากรมาใช้ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศอย่างเลี่ยงไม่ได้

การตีพิมพ์หนังสือเชิงนิเวศวิทยาหลายเล่มในช่วงต้นศตวรรษ 21 วงประชุมด้านสิ่งแวดล้อมครั้งสำคัญอย่าง Earth Summit ปี 1992 ภาพการสูญเสียสัตว์ป่า ภูเขา ป่าไม้ ท้องทะเล ธารน้ำแข็ง และภัยพิบัติจากทั่วทุกมุมโลก ถูกระดมปล่อยใส่ผู้ชมอย่างต่อเนื่อง ปัจจัยเหล่านี้ก่อให้เกิดกระแสของการตั้งคำถามกับพฤติกรรมการบริโภคของมนุษย์อย่างจริงจัง จนกลายเป็นกระแสรักสิ่งแวดล้อมในขณะที่เรากำลังอยู่ในยุคที่เน้นการบริโภคและแก้ปัญหาทุกอย่างด้วยเงิน ซึ่งเป็นความรักตัวเองตามวิถีบริโภคนิยมจนบางครั้งหลงลืมไปว่า ท้ายที่สุดแล้วมนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่เปราะบาง และตายง่ายมากหากเงินเดือนไม่เข้าบัญชีตามกำหนด

หลายคนพยายามเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรมตัวเองใหม่ แต่ต้องพบกับความอึดอัดยัดเยียดจากการรณรงค์และกิจกรรมเพื่อสิ่งแวดล้อมมากมายที่โถมเข้าใส่เหมือนเราเป็นจำเลย มีการเพ่งโทษ โกรธเคืองคนที่ไม่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมเป็นหย่อม ในความสัมพันธ์ อย่างน้อยการตายของสัตว์ป่าหรือภัยพิบัติจากทั่วทุกมุมโลกก็ทำให้ใครหลายคนรู้สึกผิดและสูญเสียความยอมรับนับถือตัวเองจนลุกขึ้นมาเปลี่ยนตัวเองพาลจะเปลี่ยนคนรอบตัวด้วยความรู้สึกผิดที่ฝังอยู่ในใจ แต่จะดีกว่าหรือไม่หากเราปรับเปลี่ยนโลกใบนี้และคนรอบข้างโดยไม่ต้องเริ่มจากความรู้สึกผิด แต่เริ่มจากสติและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยท่าทีของการทบทวนภายในจิตใจ

ตระหนักไม่ตระหนก

ตระหนักว่าเราเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศ ช่วยให้เราไม่ตระหนกกับกระแสรักสิ่งแวดล้อม

ตื่นตัวไม่ตื่นตูม

พลเมืองตื่นรู้ หรือ Active Citizen ตั้งสติ หาความรู้ และลุกขึ้นมาปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

กระแสคือกระเสือกกระสน

หากต้องทนเหนื่อย อึดอัด กับการรณรงค์เพื่อสิ่งแวดล้อม ให้สงสัยว่าเรากำลังตกอยู่ในกระแส

แตกต่างแต่ปลายทางเดียวกัน

พฤติกรรมรักโลกอาจแตกต่างกัน แต่ปลายทางคืออยากเห็นโลกและสิ่งแวดล้อมที่ดีเหมือนกัน

โอบกอดไม่อวดเก่ง

เมื่อเราเข้าใจว่าตัวเราเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศ เราจะสามารถโอบกอดทุกสิ่ง และลดทิฐิมานะลง

การสะท้อนย้อนคิด หรือ Reflective Thinking จะช่วยให้เราเปลี่ยนมุมมองและพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เป็นมิตรกับระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อมโดยไม่ต้องทนอึดอัดกับความรู้สึกผิด เปลี่ยนมุมมองเรื่องความรักตัวเองแบบบริโภคนิยมให้กลายเป็นความรักที่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกับทุกชีวิตบนโลกใบนี้ในฐานะ Ecosystem ที่ใหญ่ที่สุดและรักโลกใบนี้ที่สุด

=====================

สนับสนุนโดย: สำนักงานกองทุนสื่อสร้างสรรค์ (Thailand Media Fund)

ติดต่อสอบถาม: 9re-create@gmail.com

#9วิธีRecreateThailand #ก้าวแรกเริ่มที่เรา